سرو

وبلاگ شخصی وحید فرازان در باره: سینما و ...

دریابندری یک دور ناقص
نویسنده : وحید فرازان - ساعت ۸:۱۳ ‎ق.ظ روز شنبه ٢٤ خرداد ۱۳٩۳
 

هجدهم خرداد ۱۳۹۳ به هوای دیدن فیلم مستند «نجف دریابندری، یک دور تمام» ساختهٔ «شمیم مستقیمی» به سالن «سینما حقیقت» رفتم. آن‌چه که مشتاقم کرد تا راهی را بکوبم و به این سالن بروم، خاطرات خوشی بود که از یک نویسنده و مترجم باذوق در ذهنم بود. مترجم رمان‌های درجه یک آمریکایی و کتب فلسفی قابل تامل انگلیسی. توقع داشتم که با گوشه‌هایی از زندگی این بزرگ‌مرد عرصهٔ ترجمه آشنا شوم، ولی چیزی که نصیبم شد، فیلم آشفته‌ای بود که کارگردان جوان به بهانهٔ مدرن بود در ساختار، چیز دندان‌گیری از زندگی دریابندری به تماشاگرش ارائه نداده بود. استفاده از میان‌نویسی‌های بسیار در فیلم، تدوین مخل و... بعلاوه ارتباط برقرار نکردن کارگردان با نجف‌دریابندری بی‌حوصله (که بعد از اولین سکتهٔ مغزی ایشان این فیلم ساخته شده بود) باعث شده بود که کارگردان جوان فیلم، در چهل و پنج‌ دقیقه تقریبا هر راشی را که گرفته بود، به شکلی در فیلمش جای دهد. به خاطر نداشتن طرح درستی در ساختار توسط فیلمساز و نوعی ذوق‌زدگی در به تصویر کشیدن سوژه، اغلب شاهد این شاخه آن شاخه پریدن فیلمساز بودیم. گاهی به زندگی کودکی دریا‌بندری می‌پرداخت با عکس و مستندات مفصل، گاهی به مقایسهٔ بین ایشان و محمد قاضی در کار ترجمه می‌رسید، گاهی آشفتگی ظاهری ایشان را با نشان دادن برفک‌های مکرر در میان راش‌های گرفته شده به رخ تماشاگرش می‌کشید و سر آخر هم با نمایش درست کردن یک نیمروی حسابی در کنار نان بربری دل تماشاگرانش را آب می‌کرد. تصاویر آخر فیلم که مروری بر کتاب‌های دریابندری بود، در کنار نمایش سبزی و میوه‌تازه و نان‌بربری و املت، شاید تماشاگر را آماده می‌کرد تا با «کتاب مستطاب آشپزی» ایشان آشنا شود و چگونگی شکل‌گیری آن را از زبان خود نویسنده بشنود، ولی ناگهان فیلم تمام می‌شد، بدون این‌ که تماشاگر تشنه (و اینجا گرسنه!) را سیراب کند. در مجموع همان‌طور که در جلسه نقد و بررسی فیلم مشخص بود، کسی از میان تماشاگران هم از دیدن این فیلم مستند - به ظاهر پرتره - راضی به نظر نمی‌رسید. البته شاید اسم فیلم هم کمی گول‌زننده بود، به نظرم این مستند یک دور «ناقص» بود بر زندگی نجف دریابندری تا «کامل».