سرو

وبلاگ شخصی وحید فرازان در باره: سینما و ...

طنز سه و نیم(۱)
نویسنده : وحید فرازان - ساعت ٩:٤٦ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ۸ فروردین ۱۳۸٥
 

دی‌ماه سال ١٣٨۴ بود که سعی در کار در یک هفته نامه درپیتی منجر به این مصاحبه شد.از اول که برای خنده به دعوت به همکاری نشریه در صفحه جویای کار همشهری زنگ زدم تا روز آخر کلی خندیدم.مصاحبه ای که کار در این نشریه زرد را بعد از چند روز پایان داد.به هر حال تجربه جالبی بود،باعث شد با چند بازیگر فیلم هندی ،که تا به حال اسمشان را هم نشنیده بودم ، آشنا شوم و تازه بفهمم که سایتهای مربوط به بالیوود هم در ایران بسته است و باید با فیلترشکن کار را راه انداخت!سردبیری که عشق فیلم هندی داشت و معاون سردبیری که بدون دیدن یکی از این فیلم ها به احتمال شب خوابش نمی برد. به هر حال کاردان را برای اولین بار بود که ملاقات میکردم، و همان روزها بود که او به کار شاگردش مهران مدیری به خاطر "شب های برره " تاخته بود و نویسنده متواضع آن مجموعه به جای مدیری جواب درخوری به کاردان داده بود.اتمسفر موجود در استودیوی فیلمبرداری همه بر علیه طنز شبهای برره بود و فقط کیومرث ملک مطیعی بود که گویی نه از نقش خود در این سریال راضی بود نه از حرفهای ضد مدیری و اتفاقا در ته دل میخواست که به جای حضور در اینجا در کنار مهران بود.بد ندیدم حالا که در نوروز 85 هر روز این برنامه طنز از شبکه سوم پخش میشود این مصاحبه را در وبلاگم بگذارم. اما مشکل بزرگ این برنامه : طنز سه و نیم انگار در اوایل دهه هفتاد ساخته میشود و در اواسط دهه هشتاد به نمایش گذاشته میشود. البته نیش و کنایه های کاردان به دولت و ملت هنوز هم شنیدنی و دیدنی است.این مصاحبه ها با همکاری یکی دو نفر از دوستانی که در همان هفته نامه آشنا شده بودم،صورت پذیرفت.این مصاحبه را در دو سه روز در وبلاگم میگذارم.

 

انجمن دیوانگان ایران به ریاست استاد خرناس عضو می پذیرد!

 

 برنامه های طنز تلویزیون طرفداران و دشمنان خاص خود را دارد. طنزهایی که با اشکال و شاید اهداف مختلف ساخته و به روی آنتن فرستاده شده است . " شبکه سه و نیم " که انگار در میان دو شبکه جوان (سوم) و شبکه فرهیختگان (چهارم) سیما گیر کرده است ! به نویسندگی و کارگردانی یکی از موفق ترین چهره های طنز و صدا و سیما « داریوش کاردان » ، توانسته با شناخت نسبی که در میان تماشاگران با سری اول خودش ایجاد کرده  ؛ حالا با سری دوم آن در جمع خانواده ها حضور خود را تثبیت کند . استاد خرناس سالها در رادیو حرص و جوش میخورد و گوش های شنوای بسیار یافته بود ولی گوشهایی که باید گوش میدادند و کاری از دستشان برمی آمد سعی در حل معضلی نداشتند ، خب دیگر استاد طاقت از دست داد و در تابستان امسال چهره از نقاب رادیو درآورد و با تاسیس شبکه ای نیم بند ! به نام شبکه سه ونیم به عرصه آمد تا با همه عوامل کژی و کاستی جامعه امان به مبارزه سختی بپردازد! استاد در این شبکه هم از توطئه در امان نیست و با غفلت از عوامل ، آنها سازی دیگر کوک میکنند و نمیگذارند که آبی خوش از گلوی استاد پایین برود .

   شب دوازدهم دی ماه در استودیوی این سریال ، در میان هیاهوی زیبای شروع یک کار طاقت فرسا به گفته آقای ملک مطیعی بازیگر خوب این سری از کار ، به سراغ عوامل ساخت آن رفتیم و از نزدیک با آنها گپی خودمانی داشتم . این گفتگوها گاه در اتاق گریم – کاردان – و گاه در میان لوکیشنهای سریال انجام شده است . و می ماند یک تشکر جانانه از آقای سیروس میمنت یکی از بازیگران و عوامل این سریال که زمینه گفتگو با این عزیزان را فراهم کردند .

                                                                    

 

داریوش کاردانداریوش کاردان ( نویسنده و کارگردان )

 

-              آقای کاردان بازخوردهای این سریال در میان جامعه چگونه بوده است ؟

کاردان : با اینکه این بازخورد را در میان مردم باید یافت ولی از شنیده ها و گفته ها ،میدانم که در طول این سه چهار قسمتی که تا به حال پخش شده است این کار بازخورد خوبی داشته ، چه در محافل دانشگاهی و چه در میان مردم عادی .

-              قرار است این کار تا چند قسمت ادامه داشته باشد ؟

کاردان : برنامه ریزی قبلی بیست و شش قسمت بوده است . ولی اگر زودتر تعطیل شد از هم اکنون تسلیت عرض می کنم ولی اگر ادامه داشته باشد که جای تبریک دارد .

-              آقای کاردان کلمه تسلیت موجب شد که سئوال بکنم ، سری اول این کار چرا متوقف شد ؟

کاردان : این کار متوقف نشد ، بلکه طبق 26 قسمتی که قرارداد داشتم انجام گرفت و پایان یافت . ولی خب احساس می کردم که کار هر شبی از من برنمیاد و بجای پخش هفتگی – طبق قرار اولیه امان - تبدیل به پخش هر شب شده بود و بنا به دستور ! و دوباره فرمودند که این کار را انجام بدهیم که اکنون در سری دوم باز با همان قرار که این کار هفتگی پخش بشود ، کار را جلو می بریم .

-              آقای کاردان ، نویسندگی این کار هم بر عهده شماست؟

کاردان : بله ، بخشی از آن و در کل نظارت بر همه قسمت ها وجود دارد .

-      چند شب پیش زیرنویس جالبی خواندم که واقعا هم جای خنده و هم جای تامل داشت که " انجمن دیوانگان ایران عضو می پذیرد "

کاردان : بله ! مدتهاست که درصدد انجام این کار هستیم . اگر بشود انجمن دیوانگان را به ریاست استاد خرناس تاسیس بکنیم ، حتما عضوگیری هم با صدور کارت عضویت خواهیم داشت . و البته طبق قانون انجمنی به شکل شوخی خواهیم داشت و عضوگیری هم با اثبات مراتب دیوانگی طرف انجام خواهد شد .

-              تفاوت این سه و نیم با سه و نیم تابستانی چیست ؟

کاردان : خب وقت این کار نسبت به سری قبل بیشتر شده است  و این یک شبکه است که همیشه میتواند وجود داشته باشد و انقطاع و اینها معنی ندارد ، بخصوص که ایندفعه آقای ملک مطعیی به ما افتخار همکاری داده اند که امیدواریم خسته اشان نکرده باشیم . یک شبکه همیشه میتواند وجود داشته باشد ، حتی اگر عوامل آن – بازیگران آن – تغییر کنند و داستان نیز به صورت ادامه دار نیست که با قطع و وصل آن شبکه ضربه ای بخورد. خب بعضی از بازیگران آیتم های قبلی با جای دیگر قرارداد دارند و نمیتوان بخاطر عدم حضور آنها کار را ادامه نداد . شبکه سه و نیم حیات دارد .

-      آقای کاردان در باره ی مصاحبه های خیابانی که بدون گریم و در قالب خود کاردان انجام میدهید توضیحی دارید؟

کاردان : سعی داریم که این کار را هر هفته داشته باشیم و شنیده ام که این کار طرفداران خاص خود را دارد و سعی در انتخاب مصاحبه شونده ها نداریم بلکه با دوربین در خیابان میرویم و سئوالات را با افراد مختلف از جامعه مطرح میکنم و حتما دیده اید که بعضی ها حتی از دوربین و سئوال ما گریزان هستند و من به دنبالشان می دوم !

-              خب شاید پاسخی برای سئوال شما ندارند . آقای کاردان سرآخر بیوگرافی خودتان را ...

کاردان : راستش از بس بیوگرافی از خودم گفتم که دیگه خودم از خودم بدم می آد! من متاسفانه به دنیا آمدم و برخلاف بچه های دیگه هی کم کم بزرگتر شدم ! متولد سال 1335 هستم و در شهرستان ابهر به دنیا آمدم و علتش هم واضح است که چرا به دنیا آمدم . تحصیلاتم هم لیسانس کامپیوتر است از دانشگاه شهید بهشتی و 27 سال است که در صدا و سیما به فعالیت مشغول هستم  . ساخت برنامه های رادیویی تلویزیونی دوبله و گویندگی و شنوندگی ! از عمده فعالیتهایم بوده است .

- آقای کاردان ضمن تشکر از شما به خاطر این گفتگو ،  ما و همه بینندگان تلویزیون منتظر دیدن کارهای بیشتری از شما هستیم.

کاردان : بله حتما اگر عمر بیشتری باشد دوست دارم که کارهای بیشتری هم داشته باشم . از قول من به خوانندگان خوبتان سلام من را برسانید .

 

و کاردان می رود که از ساعت 11 شب وقتی که خیلی از ما به خواب خوش فرو رفته ایم کار بازیگری و کارگردانیش را شروع کند ، گاه این کار تا دم سحر روز بعد هم ادامه پیدا میکند ولی شیرینی با مردم بودن و با آنان نفس کشیدن خستگی را از همه عوامل به در می کند .

اما تهیه کننده این کار آقای محمد صدری است که از او کارهای زیادی را عمدتا در قالب طنز دیده ایم : معجزه ازداوج ( علیرضا خمسه ) ، این سه نفر ( اصغر توسلی ) ، ارث بابام ( جواد رضویان ) و سری اول شبکه سه و نیم ( داریوش کاردان )

 

گفتگویی کوتاه نیز با ایشان داشتیم :

 

- در باره سری جدید سه و نیم توضیحی بفرمایید .

صدری : با تشکر از تشریف فرمایی شما . سری دوم شبکه سه و نیم  مشخصا به سفارش ریاست سازمان و پیگیری مدیریت شبکه سه تهیه اش آغاز شد و سری اول هم قرار بر قطعش نبود . منتهی قرار اولیه ما پخش آن به صورت هفتگی بود ، به دلیل اینکه اگر این کار می خواست از نظر محتوی تاثیر مشخص و خوبی بگذارد از نظر فرهنگی و اجتماعی بایستی تحقیقی کامل در خصوص آن انجام میگرفت . قالبی که انتخاب کرده ایم ، قالب خیلی خوبی است . این قالب سالهاست انتخاب شده و ما هم پرهیز داشتیم از استفاده ی آن ولی وقتی دیدیم که میتوانیم با توجه به سیاستهای جدید سازمان صدا و سیما در این قالب حرفهای نویی بزنیم ، خب با نقد و دوباره سازی طنز بعضی از برنامه های دیگر سازمان به صورتی نو سعی در ادامه و ارائه شبکه سه و نیم کردیم .

-              سری دوم چند قسمت است ؟

صدری : معمولا برنامه ها بیست و شش قسمتی است و این برنامه هم اینچنین است . ولی ویژه برنامه های هم در تولد حضرت مسیح و شب یلدا و در شب عید قربان و غدیر هم داشته و داریم .

-              بازتابها و بازخوردهای این کار نسبت به تماشاگران سیما چگونه بوده است ؟

صدری : من 25 سال است که در سازمان صدا و سیما کارمند هستم و تجربه این سالها برایم آشکار کرده که هر برنامه ای مخاطبینی با طیفهای بسیار مطنوع و گاه حتی متضاد دارد . ممکن است که کاری را گروهی کثیری بپسندند و  گروه کثیر دیگری همان برنامه را منع می کنند و این طیف به شدت در کشور ما عجیب است . البته میتوان از نظر سطح تحصیلات اقشار مختلف را مورد بررسی قرار داد ، قشرهایی که از سطح تحصیلات کمتری برخوردار هستند و کسانی که دارای تحصیلات آکادمیک بیشتری هستند و به اصطلاح روشنفکر هستند ، سلیقه اشان از باب انتخاب برنامه با هم در تضاد مشخص است . این برنامه هم به همین ترتیب بوده است ، یعنی اقشاری آن را پس زده اند و اقشار دیگر آن را پسندید ه اند. اقشاری که پسندیده اند عمدتا قشر روشنفکری هستند که توقع دارند رسانه وظیفه خودش را عمل کند و به نقد قدرتمندان و صاحبان قدرت و ثروت بپردازد و مناسبتهای اجتماعی را که باعث میشود به ناحق بعضی ها به برخی از منابع و ثروتها و قدرتها برسند را نقد بکند و به چالش بکشد . شاید حداقل تاثیر آن این خواهد بود که این قشر دلشان خنک میشود از این به چالش کشاندن بعضی از مناسبتها . به همین جهت از این برنامه استقبال میشود و به عکس در برنامه های دیگر میبینم که از نظر فرهنگی سطوح سنی حتی قشر جوان و نوجوان را هم در برمگیرد ولی از طرف بعضی از مجامع به شدت منکوب میشود و مورد اعتراض قرار میگیرد و به نظر صدا وسیما هم وظیفه اش ایجاد خوراک فرهنگی برای همه اقشار است .

به هر حال طنز یکی از سخت ترین ژانرهای برنامه سازی در همه جای دنیاست  و ملت ایران نیز از نظر دیرینه ی تاریخی یکی از طنازترین ملل دنیا هستند . کار طنز برای ایرانی ها کردن بسیار مشکل است و به خوبی همه چیز را میفهمند و ظرافتها را درک میکنند . و این ویژگی در بین همه ایرانیان مشترک است و همه طنز را خوب میفهمیم . ما به کشورهای زیادی رفته ام ، مثلا آلمانیها آن زیرکی و ظرایف را در طنز مثل ایرانیها درک نمیکنند و بسیار سخت و غلیظ و سخت یک طنز را قبول میکنند ولی ما ایرانیها سخت میخندیم و گزینش گر هستیم  ولی خوب هم  میخندیم .

-              آیا واقعا قسمت اول این کار ، اینجور که احساس میشد ، جلویش گرفته شد و از ادامه کار منع شدید؟

صدری : به واقع این شکل نبود . متاسفانه همانطور که عرض شد قرار بود که ما برای شبکه سه هفتگی برنامه ارائه بدهیم ولی شبکه خلف وعده کرد و برنامه را به صورت طنز شبانه هر شب روی آنتن برد و آقای کاردان هم به شدت به این کار اعتراض داشت و قرارداد هم طی بیست و شش روز بود برای شش ماه و بعد از اتمام آن چون برنامه دیگر کشش بیش از این نداشت ، کاردان هم به ادامه کار به آن شکل راضی نشد . خب کار ارث بابام بلافاصله کار شد تا آخر تابستان و سپس پخش برنامه شب های برره به صورت برنامه روتین شبانه شبکه سه ، فشار کاری را از شبکه سه و نیم کم کرد و قرار شد که کار به صورت هفتگی در تلویزیون پخش شود .

-              اگر صحبت خاصی دارید با بینندگان برنامه اتان یا خوانندگان نشریه ما بفرمایید .

صدری : عرض خاصی نیست ولی توقع من از بینندگان این است که تا جایی که میتوانند سهل انگار و سهل پسند نباشند . ما برنامه ای را که نگاه میکنیم مثل غذایی است که میخوریم . همانطور که مراعات میکنیم آن غذا فاسد و مانده و تاریخ مصرف گذشته نباشد و فرزندانمان برای رشد جسمی اشان غذایی مناسب سن اشان مصرف کنند به همان گونه بایستی در مورد غذای روحی نیز که اینجا برنامه های تلویزیزیونی داخلی و حتی خارجی است ، حتی المقدور گزینش داشته باشند و هر برنامه ای را به عنوان خوراک اوقات خود نپذیرند و برنامه ای باشد که در شان این ملت اصیل و عمیق ایرانی باشد .

-              خیلی ممنون از لطف شما

صدری : من هم ممنونم از تشریف فرمایی شما .