نیکیفورمن؛کریشتف کروز
حکایت قسمتی از زندگی نقاش بی سواد و قریحه کاری به نام نیکیفور که در منطقه کریناکا لهستان از مادری کر و لال به دنیا آمد و بعدها در اواخر عمر با ایجاد نمایشگاهی در ورشو به شهرت رسید.نقاش دیگری به نام ماریان که سعی دارد با ایجاد نمایشگاه و جشن پیروزی انقلاب اکتبر برای خود موقعیتی فراهم کند تا همراه زن و دو فرزندش به مرکز برود، سرنوشتش با زندگی نیکیفور گره میخورد.دراین راه مبتلا به شبه سل میشود که منشاش را زندگی با نیکیفور میدانند و در نهایت زن و دو فرزندش او را به سوی ورشو ترک میکنند.در فصل دوم فیلم میفهمیم که ماریان زندگی همراه با نیکیفور را انتخاب کرده و از او مراقبت میکند.در نهایت اوست که نیکیفور را به نمایشگاهش در ورشو میبرد و از او تا آخر عمر مراقبت میکند.دیدن نقاشی های ساده و کودکانه نیکیفور نقاش لهستانی به صورت کلیپی آخر فیلم،اشتیاق تماشاگران برای دیدن چند تابلو از او را فرومی نشاند.
فیلمساز در نهایت سادگی،همچون زندگی نیکیفور،داستانش را واگویه میکند و تماشاگران همراه با او با زندگی فردی آشنا میشوند که بدون آموزش خاصی با پشتکاری شگرف به نقاشی شهیر تبدیل میشود.
این دومین فیلمی بود که در باره زندگی یک نقاش منزوی ولی هنرمند در قسمت جشنواره ی جشنواره ها به نمایش درآمد. اولی فیلم ادن بود.
شاهزاده ایرانی؛محمد نوری زاد
اینکه چرا موسسه روایت فتح به سراغ مضمونی ما قبل اسلام و پهلوانی و شاهنامه ای رفته و نوری زاد سریالی به نام چهل سرباز ساخته در این مضامین برایم جای سئوال است؟نمیتوان قضاوت کرد ولی جمله ی فرزند نوری زاد در مراسم اختتامیه و اهدای جایزه سمیرغ بلورین بهترین فیلم دوم به این فیلم خواندنی است :" من با وجود اختلاف اساسی و عقیدتی که با پدرم دارم،اما ایشان به قانون نانوشته ای اعتقاد دارند... این قانونی است که ما پیش از این که یک بچه مسلمان باشیم...اما دو انسان هستیم." احتمالا گرایش نوری زاد به سوی انسان بوده که موجب کار به روی متون کهن و ماقبل اسلام شده است.ضمن اینکه حدسهای دیگری نیز میتوان زد که اینجا جای مطرح کردنش نیست.
به هر حال فیلمی ضعیف که با تکیه به بازیگر خوبی مثل ارجمند میخواهد داستان رستم و اسفندیار را حکایت کند.خوب داستان را اغلب تماشاگران ایرانی و غیر ایرانی که با شاهنامه آشنا هستند میدانند. روئین تنی اسفندیار و تیر دو شعبه و چشم اسفندیار و ... ولی کارگردان درا ین وسط چه چیزی توانسته به این داستان بیافزاید،خب باید گفت از هیچ هم پایین تر، چرا که حداقل با خواندن شعر فرودسی بزرگ میتوان با تخیل ، همراه با وزنی حماسی در قالبی شیرین به جنگاوریها و علت و علل این کارزارها پی برد ولی در این فیلم با دیالوگهایی ضعیف و با بازیهایی ضعیف تر(به جز ارجمند که بدون کارگردان هم میتواند کارش را خوب انجام دهد) مواجه میشویم که نه تنها در بیان داستان الکن است ، بلکه اصل را هم ضایع میگرداند.فیلم از لحاظ جلوه های ویژه هم که به فیلمهای دهه بیست و سی تاریخ سینما برمیگشت انگار نه انگار که الان اوایل قرن دوم سینما هستیم.برای بیان داستانی تکراری حداقل باید تفکری،جلوه ای ، ترفندی چیزی به کار برد تا تماشاگر را جذب کند ولی ای دریغ که جز زدگی از آثار کهن چیزی عاید و واصل تماشاگر نمیشد.
طرفه اینکه کارگردان در مصاحبه ای میفرمایند:" هر چه منتظر ماندم که هنرمندان و کارگردانان برجسته ی ما خطر کنند و وارد این حوزه شوند ، دیدم خبری نیست . دریغم آمد که این آثار سترگ و حکیمانه ای که در ادبیات کهن ماست،دستمایه ی کارهای تصویری نشود."
ای کاش این کار حداقل در همین حد فیلم باقی میماند که تماشگران اندکی را جذب میکرد،ولی وقتی صفحه تلویزیون چندین و چند هفته پیاپی بخواهد ذهن تماشاگر خردسال و کودک و نوجوان را نسبت به متون کهن خراب کند،انوقت است که فاجعه تمایل به متون خارجی (نمونه اش هری پاترها و...) که هیچ سنختیتی با روح ایرانی ندارد اتفاق می افتد. ( مگر نیافتده است دراین سالها که مخالفت با شاهنامه و متون کهن ایرانی به مد روز تبدیل شده است.)
وقتی همه خواب بودند؛فریدون حسن پور
این فیلم که جایزه سیمرغ بهترین فیلم سینمای معناگرا را برد،درباره سفر معنوی حج است. کارگردان داستان حج رفتن بی بی سلیمه مامای پیر و مجبوب روستای تازه آباد گیلان را چندان جذاب روایت نمیکند و نمیتواند داستانی با گره افکنی و گره گشایی خوبی تحویل تماشاگر دهد،ولی از سراسر فیلم معلوم است که او با عشق سعی در روایتی روان دارد. در 
این میان بازی خوب گلاب آدینه و تا حدی فروتن ، همراه با فیلمبرداری خوب نادر معصومی ( همان که فیلم جایی در دور دست را در منطقه مازندران فیلمبرداری کرده بود،اکنون در منطقه دیلمان گیلان پوسترهای زیبایی آفریده) و موسیقی سعید شهرام و تک خوانی زیبای زنی ( که اسمش را نیافتم) بر اساس اشعار افشین علاء؛دست در دست هم داده و فیلمی دلنشین را به تماشاگر ارائه میدهد.ضمن اینکه فیلم آنانی را که با مادرانشان پیوند عاطفی دارند را مثل من بیشتر تحت تاثیر قرار میدهد اگرچه دهسال باشد که دیگر او را ندیده باشی و بدانی که او نیز در حسرت رفتن به خانه ی خدا به جهان باقی رفت.
زن در پیش آنها بزرگ نمیشوند،بلکه بچه ها در بهزیستی و یا مهدکودک رشد میکنند.به هر حال همین واقعیت باعث شده که فیلمساز داستان خود را روی زندگی بعد از آزادی زندانی زن،سوگند یا شقایق،و رابطه او با فرزندش و ارتباط با خانواده ای که از آن گسسته متمرکز کند.البته صرف بزرگ شدن پسر پانزده ساله فیلم ،که سن بازیگرنقش آن بیشتر از سن شخصیت فیلمنامه به نظرمیرسد،تحت نظر مادرش و زایمان او در زندان و بیچارگی کشیدن مادر...دلیل بر بزهکاری او نیست.اما نشانه هایی که از طرز حرف زدن مادر و رفتارهای او در فیلم میابیم و گسستگی او از خانواده و تجاوزی که به او شده ،میتواند همه در کنار عوامل بالا موجب تنهایی پسر شود.او در اواسط فیلم میفهمد که فرزند نامشروع مادر است و سر به شورش برمیدارد و با دزدی اتومبیلی دوباره به کانون اصلاح و تربیت بازمیگردد.حضور خواهر سوگند موجب برقراری پیوند دوباره بین سوگند وپدر بعد از سالها میشود . پسر با فهمیدن اینکه مادرش نیز قربانی شرایط اجتماعی بوده است،ظاهرا او را میبخشد.
در زمین خدا کمتر شود.با ترد و جراحت او تا حد مرگ توسط روستاییان،بالاخره سر از خانه زن روستایی با کودکی خردسال در میآورد.در آنجا نیز هنگامی که قصد کشتن کودک را دارد،در باتلاق گیر کرده و میمیرد.پایان فیلم،با دقت بیشتر میتوانست بسیار زیباتر از شکل کنونی باشد. تفکر مرد را خیلی از کسانی که در اطرافمان میزیند،به اشکال گوناگون سعی در اعمالش دارند.یعنی حذف کردن افراد به بهانه اینکه مبادا در آینده موجب فساد شوند!
میشنویم که این کار را نه تنها تقبیح نمیکند،بلکه آن را رسم جاری هنر و ادبیات میداند و شیوه ای با تاریخی کهن.هدایت همان روایتها و اشکال را با ایرانیزه کردن،به روح این مردم نزدیک میکند،تا جایی که هیچگاه به فکر خواننده عادی بوف کور تاثیرات جنبی خطور نمیکند.
مدیر پروژه جانش را در راه آن به خطر میاندازد،چه اهمیتی دارد و چرا باید نگران او و پروژه به این عظمت باشد.
آنجاست، و بیان دلبستگی ها و جدایی ها و خلاف ها و خوبی های آنجا توانسته فیلمی گرم و گیرا بسازد. سه زن محور اصلی داستانها در این محله هستند.فریبا صاحب کافه ستاره که تحت سیطره شوهر خلافکار خود زندگی میگذراند و ماجرایی که برایش پیش میآید.سالومه دختر معلم محله که عاشق پسر همسایه است.و بالاخره ملوک پیردختری که سعی در سروسامان دادن به زندگی خود دارد.ماجراها و درگیرها و صحنه و نماها به خوبی در فیلم ساخته و پرداخته شده است.
ستاره تبدیل بشود.پدری که خود نیز بازیگر تئاتر بوده بر اثر داستانی از روابط دخترش با دیگران برای ستاره شدن پی میبرد،درصورتی که میداند طبق تجربه ی عشق قبلی اش ملوک ،او ستاره نخواهد شد بلکه به بازیگری تبدیل میشود که حتی سالیانی بعد به خاطر کهولت نقش کوچکی نیز به او نخواهند داد.پدر بر اثر این تجربه دست به خودکشی میزند.
این موضوع را در قالب فیلمی داستانی و بلند بریزد.حاتمی کیا با ترسیم روابط سرد و بی منطق زن و شوهر، یا حتی عشق منجمد میثم به دختر و گرفت و گریز پلیس و تمهیداتش برای خنداندن تماشاچی در نحوه کلکهای شخصیت پرستویی برای سوار شدن به هواپیما ودیالوگهای کشدار و احساس برانگیزانه نتوانسته حتی ملودرامی در حد از کرخه تا راین را یادآور شود.
طولانی فیلم هم دچار درد دانای کل ، ولی کارگردان درمجموع فیلمی خوش ساخت با موضوع عاشقانه و گوشه چشمی به حمایت از طبیعت و جنگل را به تماشاگران ارائه کرده است.
مجروح در ساحل تا پایان فیلم اصلا روشن نمیشود.ولی اگر این موضوع را هم اتفاقی تلقی کنیم و عشق پیرانه سر یکی از دو پیرزنی که او را نجات میدهد را مایه و پایه فیلم بدانیم ،باز در همین هم کارگردان در حد یک فیلم سینمایی موفق نیست.حتی رفتن او به لندن با زن زیبای روسی و رسیدن به مقام تک نواز ویولون در ارکستری انگلیسی هم چندان برای بیننده قابل قبول نیست. 
زندگی مشترکشان میخورد،بیگناه است و زن دچار سوءتفاهم شده و البته با کمک دروغی که روحی برای آرام کردن آنها میگوید،مرد را قربانی حسادت و حساسیتهای همسرش میپنداریم و زن را در هاله ای از جنون و شک و بدبینی میبینیم. ولی کارگردان خیلی صریح در چند صحنه بعد مرد خانواده را سر قراری جا میدهد که با سیمین_ پانته آ بهرام_ همسایه روبرویی و مطلقه و آرایشگر که همسرش هم شکش به رابطه با او بوده است،درحال بیقراری است و حضور او را تنها مایه امید زندگی خود میداند.نمیدانم چرا فرهادی گذشته ی مرد خانواده را رزمنده ترسیم میکند.شاید برای اینکه کنتراست بین خلوص آن زمان و ریاکاری این زمان را بیشتر نمایان کند.چند سکانس جلوتر میابیم که سیمین نیز صاحب فرزند دختری است و شوهر سابقش فرزند را میآورد تا او را ببیند.شوهر سیمین را هم در اواخر فیلم مستاصل و رنجدیده در ماشینش میابیم،ضمن اینکه مرد خانواده_فرخ نژاد_ هم در تنهایی اتاق خوابش با پکی به سیگار به روزی فکر میکند که با ریاکاری و دروغ سپری کرده است.
گذاشته به 
کارگردان فیلم را با سه اسم تقسیم بندی میکند که آخرینش شیدایی است.با اینکه فیلم میتوانست با فیلمنامه ای حساب شده تر و حذف بعضی از صحنه های اضافی،به شکل منسجمتری به روایت بپردازد ولی در همین حد هم در سینمای ایران و به خصوص سینمای ماوراء قابل قبول است؛گرچه این نوع از فیلم دیدن هم تماشاگر خاص خود را میطلبد تا معانی خاص را بیابد.
بهانه اصلی فیلم رساندن قضیه ای علمی و ثبت کردن به نام غیاث الدین جمشید کاشانی است که توسط دوست و همراه او معین الدین کاشانی بعد از قتلش صورت میگیرد.فیلم داستانی روان و بدون پیچیدگی دارد و فضا سازی فیلم همراه با موسیقی زیبای محمدرضا درویشی و صدای گرم همایون شجریان،که چند تصنیف به جای یکی از بازیگران فیلم به نام یوسف میخواند،توانسته فیلمی تاریخی در حد بضاعت سینمای ایران را روانه پرده کند. 
به نام آنجل که کار آخر را با او انجام خواهد داد! چیزی که دیگر شاهد آن نیستیم نه دکتر و نه مرگ ولی اسم فیلم به ما اینگونه میگوید یعنی رفتن به سوی جهان ابدی . نگاه انتقادی فیلمساز نسبت به وضع بیمارستانها و دکترها و پرستارها را در هر کجای دنیا که فکرش را بکنیم در فیلم جاری است ولی آنچه که در این 153 دقیقه نیز دستگیرمان میشود این است که رفتن به سوی مرگ مقدماتی را طلب میکند . شاید این مقدمات با همراهی دستیار دلسوزی مثل آورام 
رفیع پیتز که بیشتر حسی فرانسوی دارد تا ایرانی با فیلمنامه ای سست،دیالوگ یا منولوگهایی به شدت ضعیف که گاه خنده تماشاگران را درمی آورد،کار با نابازیگرانی که کارگردان نتواسته 
و زیرکانه در حال آفسایدگیری است که تیم مقابل نمی تواند با همه به خیال خود زرنگیش به آنها گل بزند . محبوس کردن دخترانی که در این فیلم از هر قشر می خواهند تا مانند هر ایرانی دیگری در استادیوم آزدای دوشادوش آنها در شادی پیروزی تیم کشورشان شرکت کنند ، از تفکری جز قشری نگری برنمی آید. همه مبانی فکری این ممنوعیت را در دیالوگ یا به قول دختراختلاط بین او و سربازی آذری متوجه میشویم که هیچ بنیادی حتی مذهبی هم ندارد.
حس شاعرفیلم نسبت به میهنش.ارتباط ضمنی فیلمنامه با ماجرای قتل های زنجیره ای که حداقل دو شاعر پوینده و مختاری را به مسلخ فرستاد نیز در فیلم آشکار است . حرفهای سیاسی مخملباف و نارضایتی او از اوضاع فعلی جامعه در بسیاری از دیالوگها و با تکرار در فیلم جاری است . حرف ازبیکاری مردم ، زباله روب شدن شاعر،آهنگساز،خلبان،پشت کنکوری . انگار روانپریش بودن یکی ازباله روبها ، فغان سه میلیون بیکاری است که از سرصدقه شهرداری و شغل شریف زباله روبی سه هزار نفرشان صاحب کار شده اند. صدای شاعر بزرگمان شاملو با شعری از لورکا را ، شاعر کشته شده ی فیلم درمی آورد آنجا که از سیاهی گلیم بختمان داد سخن دارد.
که او را به این وادی کشانده اند . در راس همه هنرمندان قدیمی منوچهرنوذری در اوج ناتوانی جسمی توانسته گرمی خاصی به فیلم ببخشد . در طول فیلم متناسب با داستان آن ، نوذری را میبینیم که جلوی چشم همه ما در حال خداحافظی است.خداحافظی و سپردن امانتی به نام سینما به دست کسانی مثل کارگردان همین فیلم .
انداختن است . آن یکی در پی سودی از این شکستن مقاومت است . و سر آخر آنکه بیخیالتر ازهمه بود ، از دیگران بیشتر سعی در درهم شکستن این مقاومت میکند . این آخری _ با بازی پسیانی _ در میابد که در زندگی اگر اصراربیشتر در عشق داشت الان اینگونه خار و ذلیل در برابر سنگی به زانو درنمی آمد. آنان که با شوخی با این استواری و مقاومت سنگ مواجه شدند ، در آخر این سنگ ایستاده بود، که آنان را در رفتارشان کنترل میکرد .آیا پیروزی تیم ایران در بازی با ژاپن،که از رادیو ماشین رفقا آخر فیلم میشنویم ،همزمان انگار با فرو ریختن سنگ،یکی از همین مقاومتها نبود؟ شاید. 
